पोवारी बाचन चळवळ - एक चिंतन
पोवारी बाचन चळवळ - एक चिंतन
लेखक - गुलाब बिसेन
पोवारी साहित्यिक मायबोली पोवारीमा लिखान कर पोवारी बोलीको झेंडा साहित्य जगतमा गाळ रह्या सेत. पोवारीकी अस्मिता जगायस्यान वोला सन्मानलक उभो करनला प्रयत्नरत सपाई महानुभाव येन् पोवारीकं वारीमा धुरकोरीकी भूमिका निभाय रह्या सेत. पोवारी बोलीमा जसी पोवारी साहित्य निर्मानकी चळवळ बिते च्यार पाच सालपासून जोर सोरलक उभी रही से. येको फलस्वरूप पोवारी साहित्य पुस्तक, मासिक, नियतकालीक, सोसलमिडीयामा प्रकासित अना प्रसारीत होय रही से. अना वू पसंदबी करेव जाय रही से. पोवारीमा जसी साहित्यिक निर्मानकी चळवळ उभी रही तसी आता "बाचक" चळवळ उभी रवनकी गरज से.
पोवारी साहित्य जनजनवरी पोहचस्यान वू घरघरमा बाचेव जानोबी महत्वपूर्ण बात से. आपलो क्षेत्र साहित्य क्षेत्रमा तसो उपेक्षितच से. साहित्यिक आपलो परीलक वोला समृद्ध करनसाती कोसीस कर रह्या सेती. पर बाचन चळवळकं बार्यामा आपलो क्षेत्र पूरोच उपेक्षित अना दूर्लक्षितबी से. अजवरी येन् क्षेत्रमा काम करनेवाली एकबी चळवळको निर्माण नही भयी. येला जेतरा साहित्यिक जबाबदार सेती. वोतराच सुशिक्षित, लिख्यापळ्या लोकबी जबाबदार सेती. अजबी पाठ्यपुस्तक बिगर अवांतर बाचन करनेवाला लिख्यापळ्या बहूतच कम मिलं सेती.
एखाद सुशिक्षित व्यक्तिला एखाद मराठी, हिंदी अथवा पोवारी पुस्तकको नाव बिचारीसत् वोला पुस्तकको नाव सांगताच आये येकी गॅरंटी नही देता आवं. या स्थिती जेतरी दयनीय वयस्क लोकंयीनकी से वोकंपेक्षा जादा दयनीय अवस्था बाल बाचकंयीनकी से. पोवारीमा अजवरी साहित्यकी कमी होती या बात मान्य से. पर मराठी,हिंदी साहित्यबी बाचनेवाला बालबाचक बोटपर मोजेलकबी नही मिलनका. जबं बाल बाचकच तयार नही होयेत त् पुळं जायस्यान आबं निर्माण होनेवालो साहित्य कोन बाचे ? येव बळो गहन प्रस्न पोवारी साहित्य क्षेत्रपुळं से.
कोनतंबी भाषा/ बोलीमा बाचक घळेसिवाय वोनं भाषा/बोलीमा साहित्य निर्माणला काही अर्थ नही रव् असो मोरो चिंतन से. बाचक घडावनकी प्रक्रियाबी वोतरीच जटील से. काही दुय च्यार रोजमा बाचक नही तयार करता आव्. जसो संस्कार येव दुयच्यार रोजमा नही देता आव्. तसो बाचनको से. बाचन येवबी एक संस्कारच मानेव गयी से. कोनतोबी संस्कारकी पेरनी करनसाती मशागतकी जरूरत रवसे तसी तसीच बाचन संस्कारकं पेरनीकी बात से. येव संस्कार बाल वयपासून मिलेसिवाय बाचक तयार होनो बहुत मुश्किल बात से. काहेका बाल वय जादा संस्कारक्षम रव्हंसे. येन् उमरमा बालकको मेंदू विकसित होत रव्हसे.
जसो कास्तकारीकी मशागत करनसाती मिरूगकी बारीस उपयुक्त रव्हंसे. तसोच बाचन संस्कार देन साती बाल उमर बहुत उपयुक्त मानीजासे. गरम लोखंडला घडावनो सोपो रवंसे. लोखंड ठंडो भयेवपर वोला आकार देनो मुश्किल बन जासे. तसोच बाचन संस्कारकं बार्यामाबी से.
पोवारी साहित्यकं बार्यामा बोलनकोच भयेव त् पोवारीमा साहित्य निर्माण करनो जसो जरूरी से (आबं पोवारी साहित्य मजबूतीलक निर्माण होय रही से. या खुशीकी बात से.) वोतरोच महत्वको बाचक घडावनो जरूरी से. कोनतोबी भाषा/बोलीकं साहित्यको डोलारा बाचकपर अवलंबीत रव्हंसे. जेन् साहित्यला बाचकच नही रहेत वोन् साहित्यकी कल्पनाच नही होय सकं. बिना बाचक साहित्य मृतप्राय होय जाये. असो पोवारी साहित्यकं बार्यामा नही होये पायजे येकंसाती पोवारी साहित्य जगतमा बाचन चळवळ उभी रवनो जरूरी से.
लेखक - गुलाब रमेश बिसेन ,
मु. सितेपार , ता. तिरोडा , जि. गोंदिया ४४१९११
मो. नं. 9404235191
ई - मेल gulab0506@gmail.com
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा