आमरी मायबोली पोवारी

 आमरी मायबोली पोवारी

लेखक - गुलाब बिसेन

बालक जनम लेयेक् बाद आपल् भोवत्यालका आवाज आयकस्यान आपलो स्वर यंत्रमालक आवाज काहळनकी कोसिस करंसे. बालकक् भोवत्याल माय - बाप , आजा - आजी , भाऊ - बहिण असा घरपरिवारका लोक रवसेत. वोकमाबी बालकला सबमा जादा सहवास जन्मदाती मायको मिलसे. वोकंलक माय जसो बोलसे तसोच वूबी बोलनकी कोसिस करसे. अना काहीरोजमा बालक मायवानी बोलनला सिख जासे. या प्रक्रिया निसर्गत: होसे. बालकक् येनच बोलीला मायबोली कहे जासे.

आपल् पोवार समाजकी मायबोली पोवारी. सबला सुखोसुवारो जगनला सिखावनेवाली या पोवारी बोली. जब् एकान पावना घर् आवंसे या रस्तामा मुलाकात होसे तब् वोको स्वागत  "बडोभाऊ/ बडभाऊ रामराम" कयस्यान करे जासे. नहान मोठोको भेद भूलस्यान सबला "बडोभाऊ" असो मान आपलं पोवारीमा देये जासे. असो नहान मोठ् व्यक्तिला मान सन्मान देनको संस्कार आमरी मायबोली आमला देसे.

पोवारीको बिचार करीसत् बोलनोक् बारामा शहरदून गावखेळामा जास्त बोली जासे. गावखेळामा रोजका भाषिक व्यवहार, बोलचाल पोवारीमाच करे जासेत. समाजला एकताक् रंगमा जोडस्यान ठेवनको अना आपल् संस्कृतीला चिरकाल टिकायस्यान वोकी जोपासना करनको महत्वपूर्ण काम या मायबोली पोवारी करसे. पोवारी बोली सोळिसत् पोवार समाजको अस्तित्वतरी का से ?

पर जसजसो आपलो पोवार समाज सुशिक्षित होत गयेव , तसो वोकी पोवारी संगकी नाळ टुटता दिससे. दुसर् भाषायीनक् प्रभावमा आयेलक पोवारीमा बोलनो मंजे अशिक्षितपणाको लक्षण समजेव जानो लगेव. सुशिक्षित समाजमा पोवारीक् बार्‍यामा न्युनगंड निर्माण होन बसेव. येको एक कारण मंजे पोवारी बोली लिखीत स्वरूपमा नही रवनो. येनं कारणलक दुसर् भाषायीनकं तुलनामा वोको महत्व कमी होत गयेव. येको फलस्वरूप आपल् सुशिक्षित समाजला परकी भाषा आपली अना आपली भाषा परकी लगन बसी. अना पोवारी बोली गावखेळामाच सिमीत रय गयी असो चित्र दिससे.

काही जाग् पोवारी बोलनोवालयीनला हिन दर्जाकी वागणूक मिली. पोवारी बोलनो गवारयीनको काम समजेव जानो लगेव. पर गावखेळाक् समाजन् सब सहन करस्यानबी पोवारीकी साथ नही सोळीस. पोवारीकी नाळ नही टुटन देयीस. वोकंलकच आमरी मायबोली अजवरी जिवीत रही. पोवारी संस्कृतीला भाषाक् माध्यमलक टिकायस्यान ठेवनको काम ग्रामिण समाजन् करीस.

अजक् घडीला सुशिक्षित पोवार समाजलाबी आपल् संस्कृतीको महत्व समजमा आय रही से. सुशिक्षीत समाजबी आता मायबोलीला अजरामर करनको बिळा उठाय रही से. आब् पोवार समाजमा पोवारी बोलीकं बार्‍यामा परीवर्तनको दौर चल रहीसे. बोलीकं बार्‍यामा हिनताकी भावना कम होनोमा येकंलक मदत होये. आपली संस्कृती बचावनका प्रयास आपनच करे पायजे येव भाव अज समाजमा निर्माण होय रही से. येको एक भाग मंजे पोवारी बोलीमा साहित्य निर्माण होनो. साहित्य निर्माणलक पोवारी बोली समृद्ध होनसाती येव एक ससक्त माध्यम साबित होये. पोवारी बोलनको बारामाको न्यूनगंडबी धीरू धीरू समाजमालक कम होनला सुरूवात भयी से. येव आशादायी चित्र समाजमा दिसनसाती समाजका बहुतसारा मान्यवर साहित्यिक दिन रात प्रयासरत सेती. जमानोकं मानलक उपलब्ध अलग अलग माध्यम (पुस्तक/ वेबसाईट/ ब्लाॅग/ व्हाट्सअॅप/ फेसबूक/अन्य सोसल मिडीया) को भरपूर उपयोग करनोमा आय रही से. येनं माध्यमलक पोवारी साहित्य निर्माण, प्रसार अना बाचक निर्मानको कार्य गतीमान होय रही से. या बहुत खुसीकी बात से

मायबोली पोवारीमा बोलचाल , साहित्य निर्माण होयेलक पोवारीको दुसर् भाषिक समाजलाबी पोवारीको परिचय होनला मदत मिल रही से. वोकंलक अजवरी पोवार समाजपुरती सिमीत रही पोवारी ग्लोबल होय रही से. आमरी मायबोली पोवारी मोकरो श्वास लेयस्यान नवो दमलका दुसर् भाषायीनक् संगमा उभी रवनला सक्षम बन रहीसे. दुसर् भाषिक समाजलाबी पोवारी आपली गोडी लगाय रही से. मुहुन कसु , "बोलो पोवारी , लिखो पोवारी , बाचो पोवारी."

लेखक - गुलाब रमेश बिसेन ,
मु. सितेपार , ता. तिरोडा , जि. गोंदिया ४४१९११
मो. नं. 9404235191