सदासावली

शोर्य, त्याग आणि बलिदानाची गौरवगाथा - लढाई   हिंदवी स्वराज्य संस्थापक छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वराज्याची स्थाप‌ना केली, ती आपल्या मावळ्यांच्या एकनिष्ठेच्या बळावर. अशा एकनिष्ठ मावळ्यांनी स्वराज्यासाठी शेकडो लढाया लढल्या आणि जिंकल्याही. अशा शिवकालीन लढायांतील निवडक पंचवीस लढायांची प्रेरक गाथा लेखक संजय येरणे 'लढाई' या पुस्तकातून बालवाचकांसाठी घेऊन आले आहेत. शिवरायांच्या मावळ्यांची शौर्यगाथा सोप्या शब्दांत हे पुस्तक सांगत आहे. कोल्हापूरच्या अभिनंदन प्रकाशनने प्रकाशित केलेल्या या पुस्तकामध्ये हळद- बेळसूरच्या लढाईपासून ते भूपाळगड लढाईपर्यंतच्या लढाया मोजक्या शब्दांत बालवाचकांसाठी मांडल्या आहेत. प्रस्तुत पुस्तक हे ऐतिहासिक असले तरी स्वराज्याच्या विविध लढाया समजून घेण्याच्या दृष्टीने लेखकाने बालकांचा विचार करून सोप्या भाषेत मांडल्या आहेत. स्वराज्याची पहिली लढाई हळद- बेळसरच्या लढाईचे वर्णन वाचताना शिवरायांच्या मावळ्यांचे धैर्य आणि शौर्याची प्रचिती येते. शिवरायांच्या गणिमी कावा या युद्धतंत्रांची या लढाईतून ओळख वाचकाला होते. वयाच्या सोळाव्या वर्षी स्वराज्यस्थापनेची प्रत...

मुलांचे भावविश्व उलगडणारा बालकवितासंग्रह - सागरलाटा गुलाब बिसेन, ब्रम्हपुरी (जि. चंद्रपूर) 'सागरलाटा' हा डॉ. श्रीकांत पाटील यांचा नवाकोरा बालकविता संग्रह अलीकडेच प्रकाशित झाला आहे. डॉ. श्रीकांत पाटील हे बालकुमारांसाठी लेखन करणारे आघाडीचे लेखक/कवी आहेत. त्यांच्या बाल‌साहित्याला महाराष्ट्र शासनाचा पुरस्कारही प्राप्त झाला आहे. बालकादंबरी, नाट्यछटांनंतर त्यांचा हा बालकविता संग्रहही वाचकांच्या पसंतीस उतरला आहे. डॉ. सतीश तराळ यांची प्रस्तावना असलेल्या या कवितासंग्राची पाठराखण ल. म. कडू यांनी केली आहे. नंदू वानखेडे यांनी काढलेले मुखपृष्ठ बालकांच्या भावविश्वाला पुरक असल्याने तो वाचकांचे लक्ष वेधून घेतो. संपूर्ण सचित्र असलेल्या या कवितासंग्रहामध्ये सत्तावीस कवितांचा समावेश आहे. 'सागरलाटा' या बालकवितासंग्रहाची सुरुवात गाणे गाऊया या कवितेने झालेली आहे. आपल्या अवती भवती असणारे झाडे, वेली, फळे, फुले, प्राणी, पक्षी, नदी, ओढे यांचे गाणे गाऊया अशी सुंदर कल्पना कवीने या कवितेतून मांडली आहे. डोंगराच्या कुशीत वसलेल्या गावाचे वर्णन 'डोंगरदर्‍यांच्या कुशीत' या कवितेत करत...

वैज्ञानिक दृष्टीकोन पेरणार्‍या कथा - मुलांसाठी विज्ञान कथा विज्ञान तंत्रज्ञानाच्या युगात जगणारी आजची पिढी विज्ञान तंत्रज्ञानाच्या अद्भुत अविष्कारांच्या सहवासात वाढत आहे. सभोवतीचा निसर्ग आपल्या विविध कलांनी बालमनाला अचंबित करत असतो. हा निसर्ग रोजच्या घडणार्‍या घटनांतून कुतुहल जागृत करत असतो.  वाहणारे वारे, नित्यनेमाने बरसणारा पाऊस, ऋतुंमध्ये होणारा बदल आपण नेहमीच अनुभवत असतो. परंतु ते बदल का होतात याचा खोलवर विचार आपण करतोच असे नाही. लहान मुलांना तर या साऱ्या गोष्टींचे कुतुहल वाटत असते. त्यांना त्यासंदर्भात नानाविध प्रश्न पडतात. परंतु त्या प्रश्नांची उकल होतेच असे नाही. ही उकल कथांच्या माध्यमातून करण्याचा प्रयत्न प्रा. देवबा पाटील यांनी ‘मुलांसाठी विज्ञान कथा’ या कथासंग्रहातून केला आहे. या कथासंग्रहामध्ये एकुण आठ कथांचा समावेश आहे. बर्‍याचदा विज्ञान हे समजायला अवघड जाते. मुलांना समजायला अवघड जाणार्‍या संकल्पना कथेच्या माध्यमातून सोप्या पद्‌धतीने सांगण्याचा प्रयत्न लेखकाने केला आहे. त्यामुळे बालकांना आपल्या सभोवती घडणारे विज्ञान कथेच्या माध्यमातून समजून घेणे सहज साध्य होई...

 निरागस भावनांचा सुरेल स्वर - आई, लॉकडाऊन म्हणजे काय? साहित्य, कला, संस्कृती आणि शैक्षणिक क्षेत्रात आपले बहुमूल्य योगदान देणारे, लेखक प्राध्यापक डॉ. धनराज खानोरकर यांचा ‘आई, लॉकडाऊन म्हणजे काय?' हा बालसाहित्यातला नितांत सुंदर असा बालकविता संग्रह आहे. लॉकडाऊनच्या काळातील आठवणी जागवणाऱ्या कवितासंह सुंदर कवितांनी हा क‌वितासंग्रह सजले‌ला आहे. प्रा. धनराज खानोरकर यांनी प्रौढ साहित्यामध्ये अनेक पुस्तकांचे लेखन केले आहे. 'संजोरी' हे अलिकडे प्रसिद्ध झालेले पुस्तकाचा  गोंडवाना विद्यापीठाच्या पाठ्यपुस्तकात समावेश झाला आहे. लेखक प्रा. धनराज खानोरकर यांनी के ३३ व्या झाडीबोली साहित्य संमेलनाचे अध्यपद भूषवलेले आहे. साहित्य अकादमी पुरस्कार प्राप्त बालसाहित्यिक एकनाथ आव्हाड यांची प्रस्तावना आणि पाठराखण असलेला हा बालकविता संग्रह समीक्षा पब्लिकेशनने प्रकाशित केला आहे.  कवी प्रा. धनराज खानोरकर यांनी प्रस्तुत काव्यसंग्रहामध्ये आमची समू, खारूताई, कॅलेंडरचे दिवस, चांदोमामा उपाशी, चिऊताई सांभाळ जीव, बाहुलेदादा लगीन का रे मोडले? अशा बावण्ण कवितांचा संग्रहात समावेश केला आहे. प्रसिद्ध चित्रकार संत...