सदासावली

वाचनसंस्कृती रुजवणारा बालचित्रकथासंग्रह - वाचनगंध           लेखिका कवयित्री प्रीती जगझाप यांचे महाराष्ट्र राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषदेकडून प्रकाशित झालेले "वाचनगंध' हे सुरेख असे पुस्तक. बालवयातल्या संस्कारक्षम वयामध्ये  मुलांना वाचन लेखनाची गोडी लागण्याची गोष्ट सांगणारे हे पुस्क. संपूर्ण सचित्र असलेले हे पुस्तक वाचकाचे लक्ष वेधून घेते. या पुस्तकातून आपला अथर्व आणि आरोही ही गावातील जिल्हा परिषद शाळेत शिकणारी गोड जोडी भेटते. जिल्हा परिषदेच्या शाळेत शिकणारी ही जोडी आपल्या अभ्यासातील हुशारीने सर्वांच्या कौतुकास पात्र होते.            आरोही आणि अथर्व हे दोघे नुसते अभ्यासातच हुशार नाहीत तर ते आपल्या अंगातील विविध कलागुणांमुळेही त्यांची स्वतंत्र ओळख निर्माण करतात. आरोहीला कुंचला आणि रंगांच्या सहाय्याने सुंदर चित्रे रेखाटायला आवडतात. वाचनाची प्रचंड आवड असणारा अथर्व आणि आरोहीच्या वाचनवेडाचा परिणाम शाळेतील इतर विद्यार्थ्यांवर होऊन त्यांनाही वाचनाची गोडी लागते. संपू...

निरागस बालपणाचा सोबती - दोस्त ऋतू                 कथा, कविता, समीक्षा इत्यादी माध्यमातून बालसाहित्यात मोलाची भर घालणारे ज्येष्ठ बालसाहित्यिक विश्वास वसेकर यांचा बालमनाला भुरळ घालणारा "दोस्त ऋतू" हा बालकविता संग्रह नुकताच प्रकाशित झालाय. रंगीत चित्रे, आकर्षक मुखपृष्ठ आणि दर्जेदार कविता असलेला हा बालकवितासंग्रह बघताक्षणी कुणालाही भुरळ पडेल असाच आहे. या बालकवितासंग्रहाची शिर्षक कवितेने झालेली सुरुवात अत्यंत समर्पक असल्याचे कविता वाचल्यावर जाणवते. दोस्त ऋतू या कवितेत कवी आपल्या खास शैलीत ऋतुंचे वर्णन करताना लिहितात,  थंडी असते चक्क गुलाबी  हेमंताचा थाट रूबाबी  पानगळीचा रंग बदामी  ऋतूच्या अंतर्यामी                कळी आणि फूल यांच्यातील नातं तर अगदी हळूवार अलगडत कवीने कळी आणि फूलाचे नाते अधिक परस्पर जिव्हाळ्याचे केले आहे. त्याचे वर्णन वाचताना वाचकाला फुलांच्या विश्वात गेल्याची अनुभूती येते. बाळ झोपी जातो तेव्...

महाराष्ट्राच्या बालसाहित्याचा समग्र ज्ञानकोष 'चांदा ते बांदा’ समीक्षा ग्रंथ समीक्षक - गुलाब बिसेन मराठी बालसाहित्यातील एक संवेदनशील लेखक बबन शिंदे हे कथा - कवितांच्या माध्यमातून बालसाहित्यात आपले मोलाचे योगदान देत आहेत. त्यांनी लेखन करणाऱ्या शाळकरी विद्यार्थ्यांच्या लेखनाचे संपादित ग्रंथ काढत लिहित्या हातांना बळ दिले आहे. महाराष्ट्रातील आघाडीचे बालसाहित्यकार बबन शिंदे यांची तीस पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. त्यांच्या एकूण साहित्याला नामवंत संस्थाचे अठेचाळीस राज्यस्तरीय पुरस्कार मिळाले आहेत. अनेक कार्यक्रमातून ते कविता गाऊन आणि बहारदार कथाकथन करून श्रोत्यांची मने जिंकून घेतात. यापूर्वी त्यांचा 'मराठवाड्याचे बालसाहित्य आकलन आणि समीक्षा' हा समीक्षाग्रंथ प्रकाशित झाला आहे. त्यात मराठवाड्यातील एकूण पंचाहत्तर बालसाहित्यकारांच्या साहित्याचा समावेश आहे. बालसाहित्यात भरीव काम करणारे लेखक बबन शिंदे यांचा बालसाहित्याचा समीक्षाग्रंथ 'चांदा ते बांदा' नुकताच प्रकाशित झाला आहे. आजपर्यंत अनेक नामवंत लेखकांनी बालसाहित्याची समीक्षा केली आहे. अनेक समीक्षाग्रंथ प्रकाशित झालेल...

 लहानग्यांसाठी आनंद, साहस आणि संस्कारांचा खजिना - चिंटू अस्वल आणि त्याचे घर - गुलाब बिसेन, ब्रम्हपुरी कविता, कथा, कादंबरी, ललित, बालसाहित्य अशा विविध लेखनप्रकारांमध्ये सकस लेखन करणारे प्रसिद्ध लेखक, कवी रवींद्र जवादे यांचा 'चिंटू अस्वल आणि त्याचे घर' हा बालकांसाठीचा कथासंग्रह वाचनात आला. साहित्य अकादमी पुरस्कार प्राप्त बालसाहित्यिक एकनाथ आव्हाड यांची प्रस्तावना असलेला हा बालकथासंग्रह मुलांच्या भावविश्वाला पुरक असलेल्या कथा, सुंदर मुखपृष्ट आणि संपूर्ण रंगीत सचित्र मांडणी यामुळे अधिकच आकर्षक झाला आहे. या पुस्तकामध्ये 'चिंटू अस्वल आणि त्याचे घर' या शिर्षक कथेसोबत एकूण सहा कथांचा समावेश आहे. चिंटू अस्वल आणि त्याचे घर, पूर, प्रवेश निषेध, चारुलता शाळेत जाते, डिनो, जादूचा कंपास या सहाही कथांमध्ये विषयांची विविधता आहे. शिर्षक कथेतील चिंटू अस्वल त्याचे मित्र ससोबा आणि मयंक नावाच्या हरिणासोबत जंगलात राहतो. एक दिवस जोराच्या वादळाने तो ज्या झुडुपाच्या आडोशाने राहायचा ते झुडूपच उखडून नेलं. त्यावेळी त्याला स्वतः च्या घराची जाणीव झाली. त्यावेळी त्याला आपले जिवाभावाचे मित्र...

अवकाशातील अद्भुत दुनियेची सफर घवणारा बालकवितासंग्रह - आकाश कोडी बालसाहित्यिक प्रा. देवबा पाटील यांनी त्यांच्या लेखनातून मनोरंजनासोबत वाचकांना विज्ञानाची गोडी लावण्याचा सतत प्रयत्न केला आहे. कथा, कविता, कोडी इत्यादी लेखन प्रकारातून आजवर बालवाचकांसाठी बालसाहित्याची सुबक अशी मांडणी त्यांनी केली आहे. बालसाहित्यातून त्यांनी निखळ मनोरंजनासोबतच वैज्ञानानिक दृष्टीकोन ‌निर्माण व्हावा, यासाठी अवतीभवती घडणार्‍या घटनांतील विज्ञान त्यांनी सोप्या पद्धतीने बालवाचकांपर्यंत पोहचवले आहे. 'आकाश कोडी' हा प्रा. देवबा पाटील यांचा बालकविता संग्रह नावाप्रमाणेच अनंत आकाश पोकळीत सामावलेल्या अद्भुत जगाची सफर घडवणारा आहे. कोड्यांच्या माध्यमातून आकाशातील अद्भुत जगाची उकल या कवितासंग्रहातून कवीने सुंदर शब्दांत केली आहे. या कवितासंग्रहामध्ये एकुण तेवीस कवितांचा समावेश आहे. प्रत्येक कवितेच्या शिर्षकात ओळखा या शब्दाची गुंफण केली आहे. यातून वाचकाची उत्कंठा आपसुकच वाढते. या कविता वाचताना सहज पद्धतीने अवकाशातील सुंदर जगाची ओळख होते. कवीने या कवितासंग्रहाची सुरुवात करताना, आपणास जरी दिसते निळे  ते विशा...

मनोरंजन आणि सुसंस्काराचा सुंदर मेळ - खारुताईचे जंगल आणि इतर गोष्टी समीक्षक - गुलाब बिसेन. 'माझे गाणे आनंदाचे', 'जाणिवांची फुले', 'आई, मी पुस्तक होईन' यांसारख्या दर्जेदार बालसाहित्याचे लेखक प्रसिद्ध साहित्यिक डॉ. कैलास दौंड यांचा 'खारुताईचे जंगल आणि इतर गोष्टी' हा लाडोबा प्रकाशनने प्रकाशित केलेला बालकथा संग्रह. बालकांचे भावविश्व आणि बालसुलभ भाषा यांचा उत्तम मेळ या कथासंग्रहात लेखकाने घातला आहे. या कथासंग्रहामध्ये एकुण बारा कथांचा समावेश आहे. सुप्रसिद्ध साहित्यिक आणि शिक्षणतज्ञ डॉ. न. म. जोशी यांची आटोपशीर प्रस्तावना या संग्रहाचे साहित्यमूल्य वाढवते. 'खारूताईचे जंगल झाणि इतर गोष्टी' या कथासंग्रहामध्ये खारुताईचे जंगल, आजी आणि चिमणी, कॉल केला की हजर, दोन चिमण्या, आभाळाची फुले, कापसाची पोर, मधुने वाचवला वड, मोहिम फत्ते अशा वाचनीय कथांचा समावेश आहे. लेखक डॉ. कैलास दौंड यांची बालसाहित्यावर असलेली पकड या कथांच्या मांडणीवरून लक्षात येते. बालसुलभ विषयांना मूल्यांची दिलेली जोड ही या कथासंग्रहाची जमेची बाजू म्हणावी लागेल. शीर्षक कथा असलेल्या ...